MISTYCZNE PODRÓŻE DO ŚWIĘTYCH MIEJSC

NORBERT NIESTOLIK

[Rozmiar: 80854 bajtów]

GOSPA Z CZARNOGÓRSKIEJ WYSPY

W ostatnim czasie Bałkany stały się ulubionym miejscem turystycznych wypraw Polaków. Szczególną popularnością cieszy się Chorwacja. Krajem mniej znanym, lecz równie urokliwym, jest Czarnogóra czyli Montenegro. Właśnie tam, u wybrzeży miejscowości Perast w Zatoce Koterskiej, znajduje się zadziwiająca wyspa nosząca nazwę Wyspy Matki Boskiej na Skale (Wyspa Gospa od Skrpjela). Ta mała przystań zajmująca powierzchnię zaledwie 3,03 km² ma niezwykłą historię powstania. Otóż 22 lipca 1452 roku dwaj rybacy, bracia Mortesić, podczas nocnego połowu znaleźli na wystającej z morza skale obraz Matki Boskiej. Trzykrotnie przenoszono go do kościoła św. Mikołaja w Peraście, lecz ten, w tajemniczych okolicznościach, wracał na dawne miejsce. Stało się to powodem budowy jedynej na Adriatyku sztucznej wyspy, która powstała z głazów i zatopionych wrogich okrętów. Obliczono, że tylko w roku 1630 zużyto w tym celu ponad stu żaglowców wypełnionych kamieniami.

W tym samym roku na wyspie wybudowano świątynię w miejscu dawnej, wzniesionej już w XV wieku. Później dobudowano dzwonnicę. W architekturze świątyni wyraźnie widać wpływy włoskie, szczególnie barokowego stylu pałaców z Perastu. Marmurowy ołtarz, autorstwa genueńczyków- ojca Antoniego i jego syna Gerolamo Capellano a sfinansowany przez mieszkańców Perastu, powstał w roku 1765. Widoczne jest w nim tabernakulum z zielonymi marmurowymi filarami i zwieńczone baldachimem. W niszy umieszczono słynący cudami obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

U jego boku umieszczono figury: św. Jana Chrzciciela oraz św. Roko. Ściany i sufity świątyni pokrywa 68 barokowych obrazów autorstwa Tripa Kokolji z Perastu. Widnieją na nich sceny z życia Matki Boskiej i Chrystusa oraz ewangelistów, grupy aniołów a także motywy kwiatowe umieszczone na drewnianych płytach. Szczególnie pięknie i symbolicznie prezentują się srebrne płyty wotywne, na których wygrawerowano sylwetki statków z Zatoki Koterskiej oddających się pod opiekę Matki Boskiej.

Z wyspy rozpościera się wspaniały widok, w szczególności na znajdującą się nieopodal drugą - św. Jerzego z charakterystycznym wysokim drzewem cyprysowym i klasztorem benedyktynów. W czasach współczesnych wyspa żyje swoim życiem. W jednym z pomieszczeń zorganizowano niewielkie muzeum, w którym umieszczono, między innymi, najstarszy znak chrześcijański znaleziony w Peraście. Jest nim krzyż wykuty w skale. Niezwykle ciekawym eksponatem jest także obraz Matki Boskiej zrobiony przez mieszkankę Perastu - Jacintę Kunić częściowo z jej własnych włosów. Wykonywała go dwadzieścia lat, o czym świadczą włosy o różnym kolorze do siwych włącznie. Autorka tego niecodziennego dzieła cały ten czas oczekiwała na swojego męża, który ostatecznie nigdy nie powrócił z morskiej wyprawy.

Mieszkańcy Perastu w niezwykły sposób czczą Matkę Boską. Co roku 22 lipca, ubrani w tradycyjne stroje, podpływają łodziami wypełnionymi kamieniami i wrzucają je obok wysepki na dno morza. Upamiętniają tym samym dzień znalezienia obrazu. Wierni będący zarówno katolikami jak i prawosławnymi przybywają także do Matki Boskiej w dzień Wniebowstąpienia Najświętszej Maryi Panny. Na wyspie umieszczono również pomnik Frano Alfirevica, chorwackiego poety, eseisty i tłumacza. Czarnogóra zachwyciła mnie urokiem swoich krajobrazów. Budva to urokliwe miasteczko pełne wąskich uliczek, zaułków, roślin wyrastających z murów zabytkowych budowli. Kotor słynie z kilku zatok porównywalnych tylko do norweskich fiordów. Wpływają do niej dalekomorskie statki widoczne w pełnej krasie ze szczytu jednej z gór, na którą prowadzi droga zwana „agrafką” składającą się z 35 trudnych do pokonania zakrętów będących niebywałym wyzwaniem dla kierowców.

Na szczycie wzniesienia znajduje się wioska, w której turyści częstowani są lokalnymi wyrobami, szczególnie szynką dojrzewającą przez sześć miesięcy w naturalnym środowisku. Symbolem państwa jest także wyspa św. Jerzego uwidaczniana na niezliczonych pamiątkach. Czarnogóra, to kraj niezwykle gościnnych ludzi, pełen kwiatów i egzotycznych roślin, bałkańskiej kuchni, pachnący lawendą i miętą, nie do końca odgadniony i tajemniczy zapraszający turystów spragnionych ciepła i niezwykłych widoków.

To kraj bardzo młody, bo powstały w wyniku referendum z 21 maja 2006 roku, kiedy jego mieszkańcy zadeklarowali wolę wystąpienia z federacji z Serbią, co zaaprobował parlament w formie proklamacji niepodległości w dniu 3 czerwca tego roku. Obecnie należy do Organizacji Narodów Zjednoczonych, jest państwem członkowskim Rady Europy, kandydatem do NATO i Unii Europejskiej. To przede wszystkim państwo zróżnicowane kulturowo i etnicznie. Mieszkają w nim: Czarnogórcy, Serbowie, Bośniacy, Albańczycy i Muzułmanie a dominującą religią jest prawosławie. Łącznikiem tych wielu nacji i religii jest Matka Boska na Skale, czarnogórska Goska od Skrpjela, która na swojej samotnej wyspie cierpliwie czeka na wiernych.

[Rozmiar: 91806 bajtów] [Rozmiar: 126497 bajtów] [Rozmiar: 136713 bajtów] [Rozmiar: 117219 bajtów] [Rozmiar: 57854 bajtów] [Rozmiar: 53690 bajtów]

Fot. Norbert Niestolik

POWRÓT

POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ