MISTYCZNE PODR荅E DO 名I邛YCH MIEJSC

NORBERT NIESTOLIK

[Rozmiar: 80854 bajt闚]

„Panno 安i皻a, co …w Ostrej 安iecisz Bramie...”

Kiedy tylko jestem na Litwie w okolicach Wilna, trasa moich w璠r闚ek musi prowadzi ku Matce Boskiej Ostrobramskiej. Za szczeg鏊ny nakaz mojego nauczycielskiego powo豉nia uznaj r闚nie prowadzenie przed Jej oblicze kolejnych grupy swoich uczni闚. Ostra Brama to miejsce magiczne, kt鏎e zadziwia, zniewala, ale tak瞠 czasami zaskakuje. Wspomniana w Inwokacji „Pana Tadeusza” s這wami: „Panno 安i皻a, co Jasnej bronisz Cz瘰tochowy i w Ostrej 鈍iecisz Bramie …” dla wielu uczni闚 jest tylko cz窷ci nie zawsze dobrze przyswojonego i by mo瞠 na si喚 wyuczonego dzie豉 naszego narodowego wieszcza. W realiach Wilna staje si jednak swojska i zrozumia豉. Ostra Brama mo瞠 zaimponowa si陰 religijnego i historycznego przekazu a jednocze郾ie zaskoczy niezbyt imponuj帷 wielko軼i w wymiarze materialnym W por闚naniu z wielkimi sanktuariami Europy i 鈍iata to tylko niewielka brama z kaplic i 鈍i皻ym wizerunkiem Bo瞠j Rodzicielki. W czym wi璚 tkwi si豉 tego niezwyk貫go miejsca?

Wilno zyska這 status stolicy pa雟twa litewskiego w roku 1322, gdy ksi捫 Giedymin wzni鏀 tutaj zamek. W roku 1498, ponad sto lat po Unii Polsko-Litewskiej w Krewie (1385), miasto zacz皻o otacza murami obronnymi, fos i dziesi璚ioma bramami. Jedna z nich prowadzi豉 do Miednika i Krewa i ze wzgl璠u na to, 瞠 mury tworzy造 w jej blisko軼i ostry klin zacz皻o nazywa j Miednick lub Ostr Bram. 毒鏚豉 m闚i o roku 1514, jako czasie jej powstania. Ju w 鈔edniowieczu istnia zwyczaj umieszczania we wn瘯ach wie 鈍i皻ych obraz闚, dlatego w XVII wieku zawieszono w p馧nocnej wn璚e Ostrej Bramy obraz Matki Bo瞠j. W kolejnych latach dobudowano zakrysti wraz ze schodami oraz kaplic, do kt鏎ej przeniesiono obraz. We wn璚e zewn皻rznej strony bramy umieszczono obraz Zbawiciela. Wizerunek Marii Niepokalanie Pocz皻ej jest obrazem o wymiarach 200 cm x 165 cm, namalowanym oko這 roku 1620-1630 na d瑿owych deskach przez nieznanego artyst.

W jednym z licznych opis闚 czytamy: „Oblicze Najja郾iejszej Panienki jest nienaturalnie du瞠, a przestawione zosta這 Ono bardzo tajemniczo, niezwykle pi瘯nie i „s這dko”. G這wa Maryi pochylona jest w lewo, oczy za s spuszczone w d馧. Koloryt obrazu jest ciemny. W obr瑿ie twarzy widoczne s zacieki, spowodowane z pewno軼i przez warunki, w jakich obraz znajdowa si przez pierwsze lata swego istnienia. Granatowa chusta z 鄴速 obw鏚k i zielona podszewk okrywa g這w i ramiona 安i皻ej Panienki, szyj za os豉nia bia豉 chusta, Maryja ubrana jest w brunatno-czerwona sukni, o r瘯awach wyko鎍zonych bia造m r帳kiem. R璚e pozostaj skrzy穎wane na piersiach. Jest samotna. Na jej r瘯ach nie ma oczekiwanego Jezusa. Oko這 g這wy namalowane zosta造 promienie, mi璠zy nimi za dwana軼ie gwiazd”.

Na prze這mie XVII i XVIII wieku obraz zas這ni皻o sukienk ze z這conego srebra zas豉niaj帷 posta Maryi i ods豉niaj帷 tylko Jej twarz i d這nie. Nast瘼nie dodano dwie korony: Kr鏊owej Niebios i Kr鏊owej Polski, za w roku 1849 wizerunek wzbogacono srebrnym p馧ksi篹ycem z wygrawerowanym napisem: „Dzi瘯i Tobie sk豉dam Matko Boska za wys逝chanie pr騥b moich, a prosz Ci Matko Mi這sierdzia zachowaj mnie nadal w 豉sce i opiece Swojej Przenaj鈍i皻szej W.I.J. 1849 roku”. Szczeg鏊ny kult wizerunku rozpocz掖 si po naje寮zie moskiewskim na Wilno w roku 1655. Umocni si w czasie zabor闚, aby w po這wie XIX wieku przybra charakter og鏊nokrajowy, narodowy i niepodleg這軼iowy. Po upadku powstania styczniowego, w roku 1864, polski napis widniej帷y na frontonie kaplicy: „Matko Mi這sierdzia pod twoj obron uciekamy si” przybra brzmienie 豉ci雟kie: „Mater Misericordae, sub tuum praesidum confiugimus”. Obraz zas造n掖 licznymi cudami i 豉skami. Ojciec Hilarjon w swojej „Relacji o cudownym Obrazie Naj鈍i皻szej Marii Panny” pisze: „Cuda Naj鈍i皻szej Marii Panny i obfite 豉ski przy Ostrobramskim Obrazie niezdolnym opisa pi鏎em, r闚na by praca, co zliczy gwiazdy na niebie i piaski na ziemi”. Wspomina si, mi璠zy innymi, o cudownych uzdrowieniach, 鄉ierci szwedzkich 穎軟ierzy, kt鏎zy w roku 1702 dopu軼ili si profanacji obrazu czy podobnym losie rosyjskiego wojaka, kt鏎y podj掖 nieudan pr鏏 kradzie篡 srebrnej sukienki z obrazu Matki Boskiej.

W chwili obecnej Ostra Brama i wizerunek Matki Bo瞠j Ostrobramskiej jednoczy wiernych wielu narod闚. Trudno zapomnie o wzajemnych urazach polsko- litewskich. Unia personalna polsko- litewska w Krewie a nast瘼nie realna w Lublinie (1569) oceniana jest przez nacjonalist闚 litewskich jako przyczyna polonizacji i jednocze郾ie zniewolenia ich narodu. Jagie陶 uznawanego w Polsce za wybitnego kr鏊a, na Litwie niekt鏎zy okrzykn瘭i go zdrajc narodu. Litwini nie mog wybaczy J霩efowi Pi連udskiemu zaj璚ia Wilna w 1920 roku, co zmusi這 ich do przeniesienia stolicy pa雟twa do Kowna. B璠帷 przy Ostrej Bramie, mo瞠my us造sze mieszanin j瞛yk闚, szczeg鏊nie: polski, rosyjski i litewski. W t逝mie ludzi odnajdziemy turyst闚, kt鏎ych przywiod豉 tutaj zwyk豉 ludzka ciekawo嗆, ale r闚nie rozmodlonych pielgrzym闚. Wielu z nich pozostawia w kaplicy wota dzi瘯czynne. Polskim pielgrzymom pokazuje si to, kt鏎e ofiarowa J霩ef Pi連udski. Napis na nim brzmi: „Matko Boska dzi瘯uj za Wilno”. Opuszczaj帷 Ostr Bram, nie spos鏏 zapomnie o pami徠kach. Oferuj je wydawnictwa ko軼ielne i przypadkowi sprzedawcy. Zakupione dewocjonalia b璠 przypomina nam o spotkaniu z Matka Bosk Ostrobramsk i dawa nadziej na kolejn wizyt w Wilnie.

[Rozmiar: 58749 bajt闚] [Rozmiar: 53753 bajt闚] [Rozmiar: 85107 bajt闚] [Rozmiar: 91854 bajt闚] [Rozmiar: 99314 bajt闚] [Rozmiar: 77718 bajt闚]

Fot. Norbert Niestolik

POWR紘

POWR紘 DO STRONY G紟NEJ